Huyện Tây Sơn không chỉ là cái nôi của phong trào Tây Sơn Tam Kiệt mà còn là một “kinh đô” ẩm thực thực thụ của Bình Định. Tuy nhiên, du khách rất dễ lạc vào những quán ăn “phục vụ du lịch” với hương vị đã bị công nghiệp hóa, làm mất đi cái chất hoang sơ, nồng hậu của đất Võ. Bài viết này từ BinhDinhtoplist sẽ lọc ra những món đặc sản Tây Sơn Bình Định đúng gốc, giúp bạn trải nghiệm trọn vẹn phong vị nơi đây.
Tiêu chí đánh giá và xếp hạng đặc sản Tây Sơn
Để một món ăn hay điểm đến lọt vào danh sách “phải thử” của BinhDinhtoplist, các đơn vị cần bước qua 3 bộ lọc thực tế sau:
- Tính nguyên bản: Nguyên liệu phải gắn liền với thổ nhưỡng Tây Sơn (như cá sông Côn, chim mía đồng lúa, rau rừng Hầm Hô). Chúng mình từ chối các loại thực phẩm đông lạnh hay nguyên liệu công nghiệp.
- Kỹ thuật chế biến thủ công: Ưu tiên các món ăn giữ được lối làm truyền thống (bánh hỏi đúc tay, bánh tráng phơi sương, cá nướng than củi) thay vì sản xuất máy móc.
- Sự hài hòa vị giác: Đặc sản Tây Sơn thường mạnh về vị cay và đắng (dé bò, nước mắm gừng). Đơn vị được chọn phải là nơi biết tiết chế để thực khách phương xa vẫn có thể thưởng thức nhưng không làm mất đi “hồn cốt” món ăn.
Top 5 đặc sản Tây Sơn Bình Định “ăn một lần là nhớ mãi”
Chim mía Phú Phong
Không phải ngẫu nhiên mà chim mía lại đứng đầu danh sách. Đây là món ăn “thời vụ” của thiên nhiên nhưng đã trở thành thương hiệu của vùng Phú Phong. Những con chim mía béo tròn, xương mềm được rô-ti hoặc nướng vàng ươm là món nhậu số 1 của cánh mày râu.
Món chim mía đặc biệt phù hợp với những người thích nhâm nhi, sành ăn các món từ thiên nhiên và không ngại việc “gặm” để cảm nhận trọn vẹn vị ngọt từ xương chim. Thịt chim mía cực kỳ chắc và thơm, không bị bở như chim nuôi; khi rô-ti, gia vị thấm đều vào từng thớ thịt, hòa quyện cùng mùi thơm rất riêng của đồng mía mùa thu, tạo nên hương vị khó lẫn.
Tuy nhiên, do chim mía có kích thước nhỏ nên nếu bạn tìm một món để ăn no thì đây không phải lựa chọn tối ưu, mà phù hợp hơn với vai trò món khai vị hoặc món nhắm. Theo đánh giá chuyên môn, để ăn đúng chất chim mía Phú Phong, bạn nên ghé Nhà hàng Hiếu Ngọc ngay thị trấn Phú Phong, đây là nơi chim luôn tươi và kỹ thuật tẩm ướp vừa vặn, không bị quá ngọt đường.
Nhận xét của người địa phương: “Tới mùa là tụi tôi chỉ ăn chim mía Phú Phong, chứ chim chỗ khác không có mùi thơm đồng mía. Ở Hiếu Ngọc làm vừa miệng, ăn là biết chim tươi liền.”
Địa chỉ
Nhà hàng Hoa Lộc Vừng – Khu du lịch Hầm Hô, Tây Phú, Tây Sơn, Bình Định
Nhà hàng Hiếu Ngọc – 440 Quang Trung, Thị trấn Phú Phong, Tây Sơn, Bình Định
Bánh hỏi lòng heo Đất Võ
Dù Bình Định đâu đâu cũng có bánh hỏi, nhưng bánh hỏi tại Tây Sơn vẫn có nét rất riêng nhờ được làm từ gạo địa phương. Sợi bánh mảnh, dai nhẹ và thoang thoảng mùi hẹ, ăn vào là nhận ra ngay “chất Đất Võ”, không lẫn với bánh hỏi ở những vùng khác.
Món ăn này phù hợp với mọi đối tượng, từ người dân địa phương đến du khách, dùng làm bữa sáng hoặc đãi tiệc đều hợp lý. Điểm hấp dẫn nhất nằm ở phần bánh hỏi trắng muốt, được phết mỡ hẹ xanh mướt, béo nhưng không ngấy. Lòng heo luôn là lòng tươi trong ngày, xử lý sạch nên giòn sần sật, ăn kèm thêm bát cháo huyết nóng hổi là đủ đầy cho một buổi sáng năng lượng.
Tuy nhiên, bánh hỏi lòng heo thường bán rất chạy vào buổi sáng, nên nếu bạn đến sau 9h thì khả năng cao sẽ hết những phần lòng ngon nhất. Về mặt chuyên môn, bánh hỏi Tây Sơn không dùng nước mắm chua ngọt pha loãng kiểu du lịch mà dùng nước mắm mặn nguyên chất, dầm ớt tỏi cay nồng. Chính cách chấm này mới làm bật lên hết vị bánh và lòng, đúng gu ăn uống của người Đất Võ.
“Sáng mà chưa làm dĩa bánh hỏi lòng heo là thấy thiếu thiếu. Phải chấm mắm mặn cay xè vậy mới đúng kiểu Tây Sơn, ăn xong là tỉnh người liền.”
Dé bò Tây Sơn
Nếu bạn chưa ăn Dé bò, coi như chưa thực sự đến Tây Sơn. Đây là món ăn làm từ “phần ngon nhất” của bộ lòng bò và nước dịch trong ruột non (dé). Vị đắng thanh đặc trưng hòa cùng cái cay nồng của ớt và vị chua nhẹ của lá giang tạo nên một bản giao hưởng vị giác cực mạnh, rất riêng của ẩm thực đất Võ.
Món Dé bò đặc biệt phù hợp với những thực khách có gu ăn uống mạnh mẽ, yêu thích hương vị độc bản và không ngại vị đắng của các loại lòng bò. Điểm khiến món ăn này ghi điểm là độ tươi của nội tạng bò Tây Sơn – gần như không có mùi hôi. Nước dé được chế biến kỹ lưỡng, sánh và đậm, ăn kèm bánh tráng nướng giòn rụm tạo cảm giác vừa lạ vừa cuốn.
Tuy nhiên, vị đắng đặc trưng của Dé bò có thể khiến những người thử lần đầu cảm thấy “khó trôi”. Theo đánh giá chuyên môn, Quán Dé bò Tây Sơn (70 Bùi Thị Xuân) là địa chỉ ruột của dân bản địa; kinh nghiệm là phải ăn khi còn thật nóng và nhâm nhi cùng một ly rượu Bàu Đá để vị đắng dần chuyển sang ngọt hậu ở cuống họng.
Nhận xét của người địa phương: “Dé bò phải ăn ở Tây Sơn mới đúng vị, chứ đem đi chỗ khác là khác liền. Ăn lúc mới dọn ra, thêm miếng bánh tráng với ly rượu Bàu Đá là ‘đã’ lắm.”
Địa chỉ
Dé bò Tây Sơn – 70 Bùi Thị Xuân, Thị trấn Phú Phong, Tây Sơn, Bình Định
Bánh cuốn Tây Sơn
Đừng nhầm với bánh cuốn miền Bắc, bánh cuốn Tây Sơn (hay còn gọi là bánh tráng cuốn) là một “tổ hợp” ẩm thực đúng nghĩa với hơn 10 loại nguyên liệu như thịt nướng, chả ram, trứng, đậu hũ và đủ loại rau sống, tất cả được cuộn chặt trong lớp bánh tráng dẻo dai đặc trưng của miền đất võ.
Món này đặc biệt phù hợp với những thực khách cần một bữa ăn no, đủ chất, cân bằng giữa đạm và rau xanh nên rất lý tưởng cho gia đình hoặc nhóm bạn đông người. Điểm gây ấn tượng mạnh nhất chính là kích thước “khủng” của mỗi cuốn bánh, cầm lên đã thấy chắc tay, và linh hồn của món ăn nằm ở chén nước chấm đậu phộng béo bùi, sánh mịn – hương vị rất riêng mà khó tìm thấy ở nơi khác.
Tuy nhiên, vì cuốn bánh khá lớn nên với những ai sức ăn yếu, chỉ cần một cuốn là đã no căng bụng. Theo nhận xét chuyên môn, địa chỉ 170 Phan Đình Phùng là nơi nên ghé thử; chả ram ở đây chiên rất khéo, giòn lâu không bị ỉu, tạo độ tương phản thú vị với lớp bánh tráng dẻo bên ngoài.
“Mình rất ấn tượng khi được thưởng thức bánh cuốn Tây Sơn. Mỗi phần bánh cuốn có rau xà lách, nem chua, nem nướng, chả lụa, trứng vịt luộc,… Mỗi cuốn như vậy rất to, không nhỏ như những nơi mình đã từng được ăn. Khi ăn mang lại cho mình một mùi vị rất riêng, thơm ngon khó tả. Chắc chắn mình sẽ quay lại Bình Định để thưởng thức món ngon này.”
Địa chỉ
Bánh cuốn Tây Sơn – 170 Phan Đình Phùng, Tây Xuân, Tây Sơn, Bình Định
Bánh cuốn bà Tâm – QL19, Tây Thuận, Tây Sơn, Bình Định
Cá mương – rau rừng Hầm Hô
Cá mương là loại cá nhỏ sống ở sông suối, đặc biệt nhiều ở khu vực sông Côn. Cá được nướng ngay sau khi đánh bắt, giữ trọn độ tươi, rồi cuốn cùng các loại rau rừng như lá lộc vừng, rau sắng tại khu du lịch Hầm Hô, tạo nên một trải nghiệm ẩm thực rất “thiên nhiên”.
Món ăn này đặc biệt phù hợp với những tín đồ của ẩm thực xanh – sạch, yêu thích sự dân dã và muốn tận hưởng cảm giác “ăn giữa rừng”. Điểm cuốn hút nhất nằm ở thịt cá mương nướng thơm lừng, lớp vỏ giòn rụm và có thể ăn được cả xương. Khi kết hợp với rau rừng, vị chát nhẹ tự nhiên hòa cùng nước mắm gừng cay nồng tạo nên tổng thể hương vị mộc mạc nhưng cực kỳ kích thích vị giác.
Tuy nhiên, do cá mương có kích thước nhỏ và nhiều xương dăm nên cần cẩn thận nếu cho trẻ nhỏ ăn. Theo đánh giá chuyên môn, Nhà hàng Hoa Lộc Vừng tại khu du lịch Hầm Hô là nơi phục vụ món này chuẩn vị nhất; không gian suối đá chảy róc rách xung quanh chính là “gia vị vô hình” khiến món cá mương trở nên ngon hơn rất nhiều.
Nhận xét của người địa phương: “Cá mương mà nướng ăn ở Hầm Hô là đúng bài luôn. Ngồi nghe nước chảy, cuốn rau rừng chấm mắm gừng, ăn chậm chậm mới thấy hết cái ngon của cá sông.”
Địa chỉ
Nhà hàng Hoa Lộc Vừng – Khu du lịch Hầm Hô, Tây Phú, Tây Sơn, Bình Định
So sánh nhanh và lời khuyên chọn lựa
| Nhu cầu của bạn | Món đặc sản nên ưu tiên | Địa điểm đề xuất |
| Ăn nhậu, lai rai cùng bạn bè | Chim mía / Dé bò | Quán Hiếu Ngọc / Quán 70 Bùi Thị Xuân |
| Thưởng thức thiên nhiên, dân dã | Cá mương – Rau rừng | Nhà hàng Hoa Lộc Vừng (Hầm Hô) |
| Ăn no, nhanh gọn, đặc sắc | Bánh cuốn Tây Sơn | Quán 170 Phan Đình Phùng |
| Bữa sáng truyền thống | Bánh hỏi lòng heo | Các chợ quê hoặc tiệm dọc QL19 |
Lời khuyên từ BinhDinhtoplist: Nếu bạn chỉ có nửa ngày tại Tây Sơn, hãy ghé Hầm Hô ăn Cá mương vào buổi trưa, sau đó chiều về thị trấn Phú Phong thưởng thức một cuốn Bánh cuốn và mua vài xâu Chim mía về làm quà. Đó là lộ trình ẩm thực tinh gọn nhất.
Câu hỏi thường gặp về đặc sản Tây Sơn
1. Dé bò có thực sự “sạch” không?
Nước dịch (dé) được lấy từ bò vừa mổ, lọc rất kỹ và nấu cùng nhiều loại thảo mộc, lá giang nên hoàn toàn vệ sinh. Đây thực chất là một vị thuốc dân gian giúp hỗ trợ tiêu hóa.
2. Chim mía có bán quanh năm không?
Thường nhiều nhất vào mùa thu hoạch mía (tháng 11 đến tháng 4 năm sau). Tuy nhiên, các nhà hàng lớn tại Phú Phong hiện nay đều có nguồn trữ đông chuyên dụng để phục vụ du khách quanh năm.
3. Tại sao nước chấm bánh cuốn Tây Sơn lại có vị lạ?
Đó là nước chấm làm từ đậu phộng xay nhuyễn, trộn với nước mắm và các gia vị bí truyền. Nó có độ sệt, vị béo và ngọt thanh, khác hoàn toàn với nước mắm chua ngọt thông thường.
BinhDinhtoplist vừa tổng hợp đến bạn một số món đặc sản Tây Sơn Bình Định. Có dịp ghé qua đây, nhất định bạn hãy thử thưởng thức những món ăn ngon này đấy nhé. Chúc các bạn có chuyến thăm quan, du lịch nhiều niềm vui và no căng bụng.
Tìm hiểu thêm:
Top 5+ quán lẩu băng chuyền Bình Định cực kỳ chất lượng
Top 5+ quán bánh mì Kebab Bình Định ngon và chất lượng
Top 6 quán cơm gà xối mỡ Bình Định thơm ngon nhức nhối
